Tedavi Öncesi Neler Yapılmalı
Tüp Bebek Tedavi Aşamaları
Hormon Baskılayıcı İlaçlar
Yumurta Geliştirici İlaçlar
Çatlatma İğnesi
Yumurta Toplama İşlemi
Embriyoloji Laboratuvarı
Embryo Transferi
Luteal Faz Desteği
Gebelik Testi
Tüp Bebek Tedavisi Başarısı
Yumurtalıkların Aşırı Uyarılması

Tüp bebek tedavilerinde amaç birden fazla sayıda yumurta elde etmek olduğu için, gelişen yumurtaların kontrolsüzce çatlamamaları için, yumurta geliştirici ilaçlarla birlikte kadının kendi hormonlarını da baskılamak gerekmektedir. Bu amaçla iki protokol mevcuttur: GnRH analogları (GnRHa) veya GnRH antagonistleri.

"GnRH" beyinde hipothalamus dediğimiz salgı bezinden belirli aralıklarla salınan bir hormondur. Bu hormon beyinin başka bir merkezi olan hipofiz bezine etki ederek, buradan "FSH" ve "LH" adı verilen hormonun salınmasını sağlar, bu iki hormon yumurtalıklara etki ederek yumurta gelişimini sağlamaktadır. Bu döngü her ay düzenli olarak ve belli dalgalanmalar ile tekrarlanmaktadır. FSH ve LH hormonları bazen çok yüksek seviyelere ulaşarak, bazen de düşük seviyelere inerek yumurtaların büyümesini ve olgunlaşmasını sağlarlar. GnRH hormonu ise orkestra şefi gibi tüm bu hormonal dengeyi yönetmektedir.

* Hormon baskılayıcı ilaçlardan ilki olan "GnRH analogu"dur ve aynı zaman da bu ilaçlar uzun (long) protokol olarak da adlandırılan tedavi seçeneğinde kullanılmaktadır. GnRH analogları, GnRH hormonu gibi etki ederler, devamlı kullanılmaya başlandıklarında ilk önce hipofizden FSH ve LH hormonlarının salınımını arttırırlarken (flare-up etkisi), uzun dönemde hipofizden FSH ve LH salınmasını baskılarlar. Bu hormonların baskılanması ile yumurtalıklar uyarılmayarak tamamen sessiz bir duruma geçerler. Böylece yumurtalar sadece tüp bebek tedavisi için uygulanan yumurta geliştirici ilaçların kontrolünde olurlar.

GnRH analogları tedaviden önceki adet döneminin 21. günü başlanmaktadır. Bu ilaçlar çoğunlukla cilt altına uygulanan enjeksiyon niteliğinde ilaçlar olup, nadiren burun spreyleri şeklinde de kullanılmaktadır. Bu cilt altı enjeksiyonları tıpkı şeker hastalarının insülin iğnelerine benzerler ve ağrıya neden olmazlar.

* Hormon baskılayıcı protokollerinin diğer seçeneği ise "GnRH antagonistleri"dir ve bu ilaçlar kısa (short) protokol olarak da adlandırılan tedavi protokolünde kullanılmaktadır. Bu ilaçlar GnRH hormonu gibi etki göstermezler, aksine reseptörleri kapatarak vücuttan salınan GnRH hormonun etkisini kısa sürede bloke ederler. Bu nedenle GnRH analoglarının başlangıçtaki uyarıcı (flare-up) etkisi olmadan doğrudan ve hızlı bir şekilde hipofizden salınan FSH ve LH hormonlarını baskılarlar. Bu sayede yumurtalar iç hormonların etkisi nedeniyle çatlamadan yumurta toplama işlemine (OPU) kadar olgunlaşabilirler.

GnRH antagonistlerine yumurtaların büyüklüğü 13-14 santimetreye ulaştığında başlanmaktadır. Diğer bir uygulama şekli ise yumurta geliştirici ilaçların beşinci dozundan sonra GnRH antagonistlerine başlanmasıdır. Bu ilaçlar da cilt altına uygulanan enjeksiyon niteliğinde ilaçlardır ve ağrıya neden olmadan uygulanabilir.